E-learning slaapapneu-screening in de eerste lijn

Ruwweg een derde van ons leven brengen we slapend door, hoewel de totale slaaptijd behoorlijk kan variëren [1], [2]. Maar wat is nu normale, gezonde slaap en waarom is het zo belangrijk?

De processen

Een gezonde slaapcyclus bestaat uit 4 fasen en deze duren 90 tot 120 minuten [7]. Deze fasen zijn als volgt:

1-     Sluimerfase: men wordt langzaam slaperig en de hersenactiviteit wordt minder [7]. 

2-     Lichte slaap: begin van de slaap, hierin slaapt iemand heel licht en kan makkelijk wakker worden gemaakt [7].

3-     Diepe slaap: de ademhaling en hartritme zijn verlaagd. In deze fase vindt fysiek herstel van het lichaam plaats [7].

4-     REM-slaap (droomslaap): tijdens de REM (rapid-eye-movement)-slaap is er een grote hersenactiviteit. Het lichaam is volledig ontspannen maar de hersenen zijn druk met dromen en het verwerken van informatie. Deze fase kost energie en is bedoeld om alle gebeurtenis van de dag te verwerken [7].

De functie

Er is veel gespeculeerd over wat precies de functie is van slaap. De klassieke hypothese is dat slaap herstellend werkt, waar nog steeds ondersteunend bewijs voor wordt gevonden [4]. De diepe slaap vindt plaats in de derde fase van de non-REM-slaap en lijkt het meest essentieel voor het herstel van de hersenen [1]. Een andere hypothese, die overigens de klassieke hypothese niet uitsluit, is dat slaap de homeostase van synapsen in het brein mogelijk maakt, waardoor het menselijke brein plastisch kan zijn [4], [6].

Wat we weten

Bekend is dat slaaptekort leidt tot verminderd functioneren [2], dat volledig uitblijven van slaap fataal is [3], dat slaap een actief proces in het brein is [4] en dat we ruwweg een derde van ons leven in een kwetsbare, slapende staat doorbrengen. Daarnaast is slaap geen uniek menselijk proces, maar komt het ook voor bij veel andere organismen [6]. Slaap is duidelijk erg belangrijk voor de mens, maar de precieze reden daarvan is nog onbekend.

Dromen

Een interessant sub-onderwerp van de gezonde slaap is het dromen, waarnaar ook veel onderzoek is gedaan en waarover veel hypothesen bestaan [4]. Dit sub-onderwerp is minder relevant voor deze e-learning en wordt daarom hier niet behandeld.

Bronvermelding

[1]      B. M. H. Knuistingh Neven A, Lucassen PLBJ, Bonsema K, Teunissen H, Verduijn MM, “NHG-Standaard Slaapproblemen en slaapmiddelen”, 2014. [Online]. Beschikbaar op: https://www.nhg.org/standaarden/volledig/nhg-standaard-slaapproblemen-en-slaapmiddelen. [Geraadpleegd: 31-mei-2019].

[2]      S. Banks en D. F. Dinges, “Behavioral and physiological consequences of sleep restriction.”, Journal of clinical sleep medicine : JCSM : official publication of the American Academy of Sleep Medicine, vol. 3, nr. 5, pp. 519–28, aug. 2007.

[3]      R. E. Brown, R. Basheer, J. T. McKenna, R. E. Strecker, en R. W. McCarley, “Control of Sleep and Wakefulness”, Physiological Reviews, vol. 92, nr. 3, pp. 1087–1187, jul. 2012.

[4]      R. A. Velluti, “The Physiological Bases of Sleep”, The Auditory System in Sleep, pp. 41–82, jan. 2018.

[5]      A. M. Rosenwasser, “Functional neuroanatomy of sleep and circadian rhythms”, Brain Research Reviews, vol. 61, nr. 2, pp. 281–306, okt. 2009.

[6]      W. J. Joiner, “Unraveling the Evolutionary Determinants of Sleep.”, Current biology : CB, vol. 26, nr. 20, pp. R1073–R1087, 2016.

[7]  Slingeland Ziekenhuis, "Wat is slaap?" Opgehaald van slaapcentrum.slingeland.nl:   https://slaapcentrum.slingeland.nl/kenniscentrum/Slaapcentrum/Wat-is-slaap/836/845