4.5 Behandeling en prognose OSA
Behandeling
De behandeling van OSA wordt in het slaap-waakcentrum geïnitieerd. Op deze pagina zal daarom niet worden ingegaan op de criteria voor het selecteren van een behandelmethode, maar zal er algemene informatie over de behandelmethoden worden geboden.
Slaapapneu wordt ingedeeld op de mate van ernst van mild tot aan ernstig. De behandeling die hiervoor wordt toegepast is per persoon en ernst van de aandoening verschillend. De meest voorkomende behandelingen worden hieronder verder toegelicht.
• Leefstijlaanpassingen
◦ Gewichtsvermindering, onthouding van alcohol in de avond, stoppen met roken en vermijden van sederende medicatie en positietherapie. Deze maatregelen worden bij elke vorm van slaapapneu meegenomen in het behandelplan [7].
• Positietherapie
◦ Het aannemen van een andere positie tijdens het slapen zoals bijvoorbeeld een halfzittende houding wil soms een uitkomst zijn. Dit houdt vooral in om te voorkomen dat de patiënt in een rugligging slaapt. Deze behandeling wordt vooral gebruikt bij licht tot matig slaapapneu. Ook is het effectief deze behandeling in te zetten in combinatie met andere therapieën om zo het effect te vergroten [7].
• Chirurgische ingrepen
◦ Wanneer de oorzaak zich bevindt in het gehemelte of de neus kan soms een chirurgische ingreep een oplossing zijn. Een paar voorbeelden waarbij dit mogelijk is: vernauwde neusdoorgankelijkheid of wanneer de ruimte achter de huig en het gehemelte te nauw is [7].
• Mandibulair repositieapparaat (MRA)
◦ Een MRA is een beugel die wordt gedragen in de mond en wordt vaak gebruikt bij een lichte tot matige vorm van slaapapneu. Deze beugel zorgt ervoor dat de kaak naar voren wordt gehouden waardoor de luchtweg open blijft staan tijdens het slapen. Dit mag alleen gebruikt worden wanneer het veilig is en mag bijvoorbeeld niet gebruikt worden bij kaak- en/of mondproblemen. Deze behandeling wordt vooral gebruik bij patiënten met licht tot matige slaapapneu [7].
• Continious positive airway pressure (CPAP)
◦ ’s nachts wordt onder lichte overdruk lucht toegediend via een masker op de neus en/of mond. De constante luchtdruk zorgt ervoor dat de luchtweg wordt opengeblazen tijdens het slapen. Deze behandeling wordt vooral gebruikt bij matig en ernstig slaapapneu en een ernstig overgewicht [7].
• KNO-chirurgische behandelingen
Er zijn verschillende KNO-chirurgische behandelingen mogelijk. Middels verschillende technieken kan de doorgankelijkheid van de luchtweg verbeterd worden. De therapietrouw bij deze behandelingen is altijd 100%, wat bij een deel van de patiënten een voordeel kan zijn. KNO-chirurgische behandelingen hebben bijwerkingen die in het overgrote merendeel als licht beschouwd kunnen worden [7].
• Nervus hypoglossusstimulatie
Bij nervus hypoglussusstimulatie wordt bij iedere inspiratie de tongzenuw gestimuleerd. Hierdoor worden obstructies in de luchtweg opgeheven. Het is een relatief nieuwe techniek met voornamelijk niet-ernstige, voorbijgaande complicaties. In tegenstelling tot andere operatieve behandelingen is de therapietrouw niet standaard 100%, omdat het systeem door de patiënt kan worden uitgezet. Deze therapie is vrij kostbaar. Hoewel het een effectieve therapie is, word er de voorkeur gegeven aan andere therapieën. [3]
• Bimaxillaire osteotomie
Bij een bimaxillaire osteotomie, ook wel een maxillomandibular advancement of MMA genoemd, is het doel om de luchtweg te verruimen, door de kaken naar ventraal te verplaatsen. Het wordt over het algemeen beschouwd als een veilige, zeer succesvolle therapie, die qua effectiviteit vermoedelijk superieur is aan de CPAP. Echter is deze chirurgische ingreep niet voor alle patiënten geschikt, zeer kostbaar en is behoorlijk belastend voor de patiënt. [3]
• Combinatietherapie
Hoewel bovenstaande therapieën bij een deel van de patiënten gecombineerd (kunnen) worden, verandert dat de kenmerken van de aparte behandelingen niet. Omdat het selecteren en combineren van de behandelmethode in de tweede lijn gebeurt, worden de overwegingen daarvoor hier niet verder besproken [7].
Prognose
De prognose van OSA is sterk afhankelijk van de gekozen behandeling en de effectiviteit daarvan. Wanneer operatieve ingrepen (met uitzondering van die bij nervus hypoglossusstimulatie-therapie) succesvol zijn, kan daarmee de aandoening genezen zijn of asymptomatisch worden. Voor de niet-operatieve ingrepen en nervus hypoglossusstimulatie is de behandeling in principe levenslang. [3]
Wanneer obesitas de OSA veroorzaakt of significant verergert, zou het mogelijk moeten zijn om met afvallen positieve resultaten te bereiken.